Tel.: +48 502 566 691
        +48 602 307 840
e-mail: fk@fkconsulting.biz 

Biznes w Chinach

Prawo spółek, ze względu na specyfikę polityczną, gospodarczą oraz kulturową Chin, a także odmienny system prawny Państwa Środka, często jest niezrozumiałe i zbyt zagmatwane dla zachodnich inwestorów – dlatego też poniżej zostały przedstawione najpopularniejsze rozwiązania w zakresie form prowadzenia działalności gospodarczej oraz rejestracji podmiotów prawa handlowego w Chińskiej Republice Ludowej.

Podstawowymi aktami normatywno-prawnymi regulującymi prowadzenie działalności gospodarczej oraz handlu zagranicznego w Chinach są:

1.Prawo spółek Republiki Ludowej, przyjęte na 5. sesji Stałego Komitetu VII Zgromadzenia Ludowego w dniu 29 grudnia 1993 roku, poprawione po raz pierwszy 25 grudnia 1999 r. zgodnie z decyzją 13. sesji Stałego Komitetu IX Zgromadzenia Ludowej o zmianie Prawa spółek Republiki Ludowej, poprawione po raz drugi w dniu 28 sierpnia 2004 r. zgodnie z decyzją 11. sesji Komitetu Stałego X Zgromadzenia Ludowego Chińskiej Republiki Ludowej o zmianie Prawa spółek Republiki Ludowej, poprawiona po raz trzeci na 18. sesji X Zgromadzenia Ludowego Chińskiej Republiki Ludowej w dniu 27 października 2005;

2.Ustawa Republiki Ludowej o chińsko-zagranicznych wspólnych przedsiębiorstwach, przyjęte podczas drugiej sesji 5. Zgromadzenia Ludowego w dniu 1 lipca 1979 r., zmieniona zgodnie z rezolucją w sprawie zmiany ustawy Republiki Ludowej o chińsko-zagranicznych wspólnych przedsiębiorstwach na 4. sesji IX Zgromadzenia Ludowego w dniu 15 marca 2001;

3.Ustawa Republiki Ludowej o handlu zagranicznym, przyjęta podczas 7. sesji Komitetu Stałego VIII-go Zgromadzenia Ludowego w dniu 12 maja 1994 r., weszła w życie zgodnie z Rozporządzeniem nr 22 Prezydenta Republiki Ludowej z dnia 12 maja 1994 r., od dnia 1 lipca 1994;

Warto jednak pamiętać, że w chińskim systemie prawnym występują także liczne wykonawcze akty normatywno-prawne, które zawierają bardziej szczegółowe regulacje w dziedzinie prawa spółek. 

Spółka Joint Venture

Jedną z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców w Chinach jest spółka joint venture.  Spółka joint venture zakładana jest przez jednego lub kilku partnerów chińskich wraz z jednym lub kilkoma partnerami zagranicznymi. W Chinach są dwa typy spółek joint venture dostępne dla cudzoziemców: tzw. kontraktowa (ang. Contractual Joint Venture) i kapitałowa (ang. Equity Joint Venture). Różnią się one sposobem podziałów zysków i strat oraz ryzyka. 

Kapitałowe joint venture mogą być właścicielami aktywów, a majątek wspólników oddzielony jest od majątku spółki. Zachodzi tu pewne podobieństwo do polskich spółek z o.o. Ważne jest, by zagraniczny inwestor posiadał co najmniej 25% udziałów. Przed upływem terminu wygaśnięcia kapitałowej joint venture, inwestor zagraniczny nie ma również możliwości wycofania zainwestowanego kapitału początkowego. Dla porównania, cudzoziemcy zakładający kontraktowe joint venture nie mają konieczności wnoszenia minimalnego wkładu początkowego. 

Założenie spółki joint venture jest w przypadku pewnych branż jedyną dostępną dla cudzoziemców formą prowadzenia działalności, jak np. w budownictwie, usługach gastronomicznych, motoryzacji czy produkcji kosmetyków. Jak już wspomniano wyżej w Chinach wyróżnia się dwa różne typy spółek joint venture dostępnych dla cudzoziemców. Pierwszą z nich jest kontraktowa spółka joint venture (Contractual Joint Venture), drugą kapitałowa spółka joint venture (Equity Joint Venture). Zasadnicza różnica między tymi formami polega na podziale zysków oraz partycypacji w ponoszeniu ryzyka i strat.

W przypadku spółki kontraktowej podział ten następuje zgodnie z zapisami kontraktu wiążącego obie strony. W przypadku spółki kapitałowej podział następuje w relacji do procentu zainwestowanego kapitału początkowego. Kapitałowe spółki joint venture posiadają osobowość prawną w Chinach, mogą być właścicielami aktywów, posiadają możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem. Majątek wspólników oddzielony jest od majątku spółki, czyli generalnie rzecz ujmując odpowiedzialność ograniczona jest w większości przypadków do wielkości udziałów. 

Rozwiązanie to wykazuje zatem podobieństwa do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Inną istotną cechą jest fakt, iż inwestor zagraniczny powinien posiadać co najmniej 25% udziałów w spółce. W uzasadnionych przypadkach Ministerstwo Handlu ChRL może wydać zezwolenie na założenie społki joint venture, gdzie udział inwestora zagranicznego będzie mniejszy niż 25%. W przypadku kapitałowej spółki joint venture nie ma możliwości wycofania zainwestowanego przez cudzoziemca kapitału początkowego do momentu wygaśnięcia jej istnienia.

Dla porównania cudzoziemcy zakładający kontraktowe joint venture nie mają konieczności wnoszenia minimalnego wkładu początkowego. Posiadają oni także wybór i możliwość zakupu praw do statusu osoby prawnej. Prowadzenie działalności gospodarczej przez cudzoziemców w Chinach jako spółki joint venture jest formą szczególnie wspieraną przez rząd chiński. Wynika to między innymi z ewentualnych korzyści dla lokalnej gospodarki (możliwość transferu nowych technologii, wykształcenie kadr, zdobycie nowych doświadczeń). 

Zazwyczaj prowadzenie tego rodzaju działalności gospodarczej ograniczone jest czasowo na okres od 30 do 50 lat. W niektórych okolicznościach warunek ten może zostać zniesiony szczególnie w przypadku transferu bardzo nowoczesnych technologii. Powiązanie typu joint venture jest w przypadku pewnych branż jedyną dostępną formą prowadzenia przedsiębiorstwa dla cudzoziemców. Na przykład joint venture jest jedynym dostępnym sposobem dla prowadzenia przedsiębiorstwa budowlanego, firmy oferującej usługi gastronomiczne, produkcji samochodów, czy produkcji kosmetyków. 

Przedsiębiorstwo ze 100% kapitałem zagranicznym (ang. Wholly Foreign Owned Enterprise, WFOE)
Przepisy prawa spółek ChRL stanowią, że działalność przedsiębiorstwa ze 100% zagranicznym kapitałem inwestycyjnym powinna być pożyteczna dla rozwoju gospodarki Chińskiej Republiki Ludowej, przynosić określone korzyści gospodarcze i powinna spełniać co najmniej jeden z następujących warunków: przedsiębiorstwo powinno wykorzystywać najnowocześniejsze technologie i wyposażenie, zwiększać produkcję nowych produktów, oszczędzać energię elektryczną i zasoby naturalne, stosować i udoskonalać produkcję, która może być wykorzystana zamiast analogicznej, pochodzącej z importu; roczna wartość produkcji przeznaczona na eksport powinna przekraczać 50% ogólnej rocznej wartości produkcji przedsiębiorstwa, przy zrównoważeniu lub przekroczeniu bilansu walutowego.

Od wejścia ChRL do WHO (ang. World Trade Organization, Światowa Organizacja Handlu) znoszone są ograniczenia na poszczególne formy działalności, na które przedsiębiorstwa ze 100% zagranicznym kapitałem inwestycyjnym może otrzymać zezwolenie. Branżami, do których dostęp podlega stopniowej liberalizacji są: działalność wydawnicza, kinematografia, handel wewnętrzny i zagraniczny, usługi i łączność pocztowa, telekomunikacja, usługi komunalne, komunikacja, nieruchomości, działalność inwestycyjna, ubezpieczenia, leasing i inne. Pełen dostęp do reglamentowanych segmentów rynku będzie otwierany sukcesywnie.

Biuro Przedstawicielskie (ang. Representative Office – RO)
Najprostszą i najmniej kosztowną formą dla zagranicznych przedsiębiorców, którzy dopiero wchodzą na rynek chiński jest Biuro Przedstawicielskie. Forma ta nie wymaga znacznych nakładów początkowych, jednakże wiąże się też z szeregiem ograniczeń. RO nie posiada osobowości prawnej, nie może prowadzić bezpośredniej działalności generującej dochód, a co za tym idzie, nie może wystawiać faktur. Innym elementem charakterystycznym jest opodatkowanie na bazie ponoszonych kosztów. W większości wypadków podatek ten wynosi 10% ogólnej sumy kosztów. 

RO nie może także samodzielnie zatrudniać miejscowych pracowników, a jedynie poprzez autoryzowane chińskie agencje pośrednictwa pracy. Pierwszym krokiem przy założeniu biura przedstawicielskiego jest jego zatwierdzenie przez właściwe władze. Następnie należy zarejestrować się w lokalnym oddziale Państwowej Administracji ds. Przemysłu i Handlu (ang. State Administration of Industry and Commerce – SAIC); przydatne adresy internetowe organów administracji państwowej, stowarzyszeń, izb i chińskich organizacji gospodarczych podano na końcu broszury). Certyfikat zatwierdzający (ang. Approval Certificate) zwykle wydawany jest w ciągu 30 dni od daty złożenia wniosku.

Dalszym krokiem jest sporządzenie pieczęci firmowych oraz rejestracja w lokalnym Biurze Bezpieczeństwa Publicznego (ang. Public Security Bureau - PSB). Następne etapy to: wystąpienie do lokalnego Biura Nadzoru Jakościowego i Technicznego o tzw. Enterprise Code, rejestracja w lokalnym urzędzie podatkowym oraz w Centralnym Urzędzie Podatkowym, otwarcie rachunku bankowego, oraz rejestracja w lokalnym urzędzie Foreign Service Ltd. Aby otrzymać zezwolenie na rozpoczęcie naboru miejscowych pracowników, należy złożyć wniosek do Urzędu Pracy i Ubezpieczeń Socjalnych. 

Karty pobytu (ang. residence permit) oraz wizy dla zagranicznego personelu otrzymuje się w oparciu o wnioski złożone do Biura Bezpieczeństwa Publicznego. Cały proces rejestracji przedstawicielstwa zajmuje od 2 do 3 miesięcy. Certyfikat zatwierdzający biuro przedstawicielskie jest ważny przez trzy lata. Rejestracja jest ważna przez 1 rok i każdorazowo wymaga odnawiania.

Ścieżka rejestracji podmiotu gospodarczego
1.Sporządzenie Listu Intencyjnego lub Porozumienia (ang. Memorandum of Understanding), w którym zawarty będzie opis projektu, struktura udziałów oraz suma planowanej kapitalizacji spółki. W oparciu o dane na temat obu partnerów biznesowych i ich stanu finansowego, strona chińska ma przedstawić propozycję projektu, który później należy złożyć do organów administracji publicznej. 

2.Sporządzenie umowy wstępnej spółki;

3.Złożenie do organów władzy państwowej ChRL projektów dokumentów - Ministerstwo Handlu ChRL lub lokalne struktury administracji odpowiedzialne za handel i inwestycje;

4.Dostarczenie propozycji projektu dla wstępnego rozpatrzenia oraz zatwierdzenia;
Jeżeli dokumenty zostaną przyjęte, strona chińska może przystąpić do rejestracji joint venture w celu ochrony nazwy firmy i znaku towarowego.

5.Wystąpienie o rejestrację nazwy spółki;

6.Sporządzenie studium wykonalności przedsięwzięcia (w przypadku spółki joint venture) oraz umowy najmu (w przypadku WFOE). Studium wykonalności oraz dokument o wstępnym zatwierdzeniu projektu dołącza się do umowy i przedstawia do oficjalnego zatwierdzenia; 

Po dokonaniu powyższych kroków, partnerzy powinni opracować studium wykonalności, które polega na dokładnej analizie rynków kapitałowych, planowanej inwestycji, technologii, urządzeń, ochrony środowiska, zakupów i sprzedaży surowców, planu inwestycyjnego, przewalutowania, infrastruktury itp. Studium należy złożyć do odpowiednich organów administracji publicznej.

7.Po dokonaniu powyższych formalności oraz zaakceptowaniu dokumentacji przez odpowiednie organy administracji publicznej można rozpoczynać działalność gospodarczą w Chinach. 


Źródła:

  • Business Law in China. Trade, Investment, Operations and Finance, Second, Revised Edition by Daniel Arthur Laprès and Zhang Yuejiao, ICC Publication No. 672 , 2008 Edition;
  • Chinese commercial law: a practical guide - Maarten Roos, China 510 R781a ISBN: 9041132546, 2010;
  • http://www.business-in-asia.com/china_invest_documents.html
  • http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/china/starting-a-business
  • http://www.chinadaily.com.cn/bizchina/2006-04/17/content_569258.htm
  • http://europe.chinadaily.com.cn/
  • http://www.chinatoday.com/law/a.htm
 

Aktualności

  • 1
  • 2
  • 3
Prev Next

Rewolucja w regulacjach walutowych na Uk…

06-02-2019

Rewolucja w regulacjach walutowych na Ukrainie

Zasady polityki pieniężnej i kredytowej na 2019 rok zostały przyjęte w postanowieniu Banku Narodowego Ukrainy...

I Forum Wsparcia Polskiego Biznesu za Gr…

26-10-2018

I Forum Wsparcia Polskiego Biznesu za Granicą

25 października 2018 r. w Warszawie dr Maksym Ferents oraz Sergiusz Kuczyński - Partnerzy  Ferenc...

Obowiązek podatkowy osób fizycznych – ni…

30-04-2018

Obowiązek podatkowy osób fizycznych – nierezydentów na terytorium Polski

W związku z opodatkowaniem zarobków osiąganych przez osoby fizyczne – nierezydentów na terytorium Polski powstaje...

Dr Maksym Ferents uczestniczył w XI Foru…

15-03-2018

Dr Maksym Ferents uczestniczył w XI Forum Europa – Ukraina

Dr Maksym Ferents uczestniczył w obradach plenarnych XI Forum Europa – Ukraina w Rzeszowie. Biznes, gospodarka, integracja...

Ułatwienia dla polskich firm na Ukrainie…

04-07-2017

Ułatwienia dla polskich firm na Ukrainie

27 września 2017 roku na Ukrainie wchodzi w życie ustawa upraszczająca inwestowanie w tym kraju. Ustawa...

Co po Brexicie?

30-03-2017

Co po Brexicie?

Obawy, które trapią nie tylko Polaków ale także innych obywateli unijnych, po własnie ogłoszonym początku...

Zabezpieczenie inwestycji zagranicznych…

28-03-2017

 Zabezpieczenie inwestycji zagranicznych na Ukrainie

W świetle procesów gospodarczych zachodzących aktualnie na Ukrainie oraz deklaracji władz na temat uporządkowania „reguł...

Biznes w Chinach

24-03-2017

Biznes w Chinach

Prawo spółek, ze względu na specyfikę polityczną, gospodarczą oraz kulturową Chin, a także odmienny system...

Ferenc&Kuczyński wspierają rozwój po…

31-10-2016

Ferenc&Kuczyński wspierają rozwój polskiego eksportu

Ferenc&Kuczyński wspólnie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Lubuskiego - Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów przeprowadzili serię spotkań informacyjnych w zakresie rozwoju...